Home ⁄ Šta posjetiti ⁄ Izletišta ⁄ Njeguši

Njeguši

Središte Njeguša cini Njeguško polje, koje mještani nazivaju samo Polje. Prostrano i plodno, predstavlja pitomun životnu oazu u katunskom kamenu. Sam položaj, blizina Kotora i mora uslovili su da je u prošlosti imao veliku ekonomsku i politicku važnost, za Njeguše, Cetinje a preko njega i veliki dio Crne Gore. Za vrijeme Turaka, preko njega se odvijao jedini saobracaj, od Cetinja prema Kotoru, Evropi i svijetu. Po polju, njegovom obodu, i bližoj okolini nalaze se stalna naselja i zaseoci: Žanjev Do, Mirac, Kopito, Dugi Do, Erakovici, Raicevici, Vrba, Velji Kraj, Veliki i Mali Zalazi, Mirac. Ova naselja obrazuju pojedina bratstva (sa osobenim obilježjima) koja su tu podigla svoju crkvu i groblje, a najpoznatija i najveca su Erakovici i Raicevici. Brojnost crkvenih objekata je jedna od posebnosti Njeguša, tako da je to mjesto sa najviše crkava (do Drugog svjetskog rata bilo ih je 17, dok ih danas ima 15). To su: Sv.Nikola, Sv.Ðordije, Sv.Sava, Sv.Nedelja, Sv.Gospoda, Sv.Ðordije, Sv.Arhadel Mihailo, Sv.Nikola, Sv.Petka, Sv.Ðordije, Sv.Prorok Jeremija, Sv.Vraca, Sv.Jovan, Sv.Ðorde, Sv.Preobraženja.

Njeguši su kolijevka istoimenog plemena koje je imalo znacajnu ulogu u istoriji, dajuci istaknute vladike i vladare crnogorskoj državi iz dinastije Petrovica. Kompleks srodnickih kuca od klesanog kamena grupisane su uz glavni put što od Kotora vodi prema Cetinju i nazad. Tu su Njegoševa rodna kuca, kuca – kula Petrovica, kuca Rada Petrovica i Toma Petrovica. Sa druge strane puta, a u istom dvorištu s Njegoševom je i kuca vojvode Mirka Petrovica sa gumnom pored. Kuca u kojoj se rodio Njegoš je od kamena, pravougaone osnove na svoltanom konobom, i pripada tipu tradicionalne narodne arhitekture kamenog dijela Crne Gore, jednostavne bez ukrasnih elemenata.

Prirodno okruženje (zavidan zemljišni fond, bogati pašnjaci – komunice i vode) odredili su da osnovno zanimanje bude planinska zemljoradnja i stocarstvo. Svako parce zemlje brižljivo je obradivano. Kuce su pravljene obodnim krajevima i postrani, jer je postojala stalna borba da se od kamena otrgne što više obradivog zemljišta. One su ogradene kamenom suvomedom.

Njeguši su bili oduvjek poznati pomlijecnim proizvodima i mesu. Cuveni njeguški sir nekada je prodavan u Kotoru, Primorju, Dalmaciji, Trstu i Veneciji, Marselju do Malte. Kao i sir cuvena je kastradina (sušeno ovcje meso) i njeguški pršut koji i danas predstavlja najvažniji proizvod. Njeguše naseljava oko 230 stanovnika.