Home ⁄ Evropskim putem

Evropskim putem

Za razliku od nekih drugih evropskih sila koje su svoje misiju na Cetinju smjestile u raskošne gradevine, objekat Engleskog poslanstva je projektovan kao vila tipa » cottage », diskretan i dobro uklopljen u okruženje. Izgradena je u blizini nekadašnjeg starog hotela » Lokanda », po projektu engleskog arhitekte Hartija, 1912. U ovoj ljupkoj gradjevini sa zatvorenim trijemom, nakon odlaska Engleza, smjenjivali su se: rezidencija Bana Zetske Banovine, rezidencija Predsjednika Crne Gore, Klub kulturnih i javnih radnika, Gradska biblioteka i citaonica » Njegoš » a danas je prostor namijenjen potrebama Muzicke Akademije.

 

 

 

U stvaranju prepoznatljivog evropskog ambijenta Cetinja, poseban kvalitet dao je projektanski rad italijanskog arhitekte Koradinija. 1901. godine, po njegovom projektu i nakon odobrenja knjaza Nikole motivisanog razvijanjem vjerske tolerancije, zapoceta je na Cetinju izgradnjka katolicke crkve Sv. Antuna. Usljed kompleksnosti projekta za ciju su realizaciju bila neophodna velika finansijska sredstva, nije se ispoštovao prvobitni ambiciozni gradjevinski plan vec, je , znatno reduciran, objekat dovršen 1912. godine.

 

 

1884. godine godine dovršava se izgradnja prestolonasljednikovog dvorca u ciji kamen temeljac je uklesana jedna pjesma knjaza Nikole. Objekat, nazvan u novije vrijeme “Plavi dvorac” predstavlja jednu od najljepših gradjevina urbanog tkiva Cetinja. Arhitekta ovog ljupkog zdanja radjenog u maniru kasnog ampira nije poznat. Izgradnja prestolonasljednikovog dvorca imala je za Cetinje veliki znacaj, jer je nakon pocetka radova crnogorski gospodar izjavio da ce Cetinje ostati trajna prestonica Crne Gore nakon cega se grad ubrzano izgradjuje i teritorijalno širi. U medjuratnom periodu i u toku II svjetskog rata u ovoj elegantnoj zgradi sa pilastrima od crvenog teraco kamena sa zlatnim kapitelima je radila Velika Gimnazija. Danas je Dvorac u funkciji izložbene galerije.

 

 

U okviru cetinjske citaonice, osnovano je 1883. godine na Cetinju prvo Dobrovoljno pozorišno društvo, iako grad nije imao pozorišnu zgradu. Društvo 1884. godine donosi odluku o pokretanju inicijative za izgradnju pozorišta. Donatorski prilozi za podizanje gradjevine koja ce se zvati “Zetski dom” pristizali su ne samo iz svih krajeva Crne Gore vec i iz svih južnoslovenskih prostora, kao i iz inostranstva. Prema projektu trogirskog arhitekte Josipa Sladea ovaj južnoslovenski Panteon završen je 1888. godine. U decembru iste godine izvedena je i prva pozorišna predstava – “Balkanska carica” autora knjaza Nikole I. Pozorište je imalo barokno procelje sa satom koje je stradalo prilikom požara u vrijeme austrougarske okupacije 1916. – 1918. godine. Nekadašnji enterijer nije se razlikovao od ambijenta bilo kog srednjeevropskog manjeg pozorišta. Iznad sale kapaciteta 250 gledalaca postojala je tavanica ukrašena sa sedam monumentalnih umjetnickih slika muza umjetnosti ciji je autor bio ceški slikar Ženišek koji je slicnu dekoraciju stvorio i u cuvenom praškom Narodnom divadlu. U ovoj mitskoj zgradi gostovala su sva najznacajnija imena eksjugoslovenskog glumišta kao i mnogi znacajni inostrani umjetnici. Danas je zdanje u funkciji Kraljevskog pozorišta.